ভাই-ভনীৰ মাজত কাজিয়া হয়, মাৰপিট হয়, এজনে আনজনৰ ভাগৰ মিষ্টি খাই দিয়ে। কিন্তু বছৰত এটা দিন আহে, যিদিনা ভনীয়ে ভাইৰ কপালত ফোঁটা দি কয় – মোৰ ভাই যাতে সদায় ভাল থাকে। সেই দিনটোৱেই হ’ল ভাই ফোঁটা।
তুমি জানানে ভাই ফোঁটা কিয় পাতে? আজিৰ উত্তৰটো শুনিলে তোমাৰ চকুপানী আহিব!
ভাই ফোঁটা মানে কি?
ভাই ফোঁটা মানে হ’ল ভনীয়ে ভাইৰ কপালত ফোঁটা দি ভাইৰ দীঘলীয়া আয়ুস, সুখ-শান্তি কামনা কৰা উৎসৱ।
অসমীয়াত ইয়াক ভাই-দ্বিতীয়া বোলে। বাঙালীত ভাই ফোঁটা বোলে। নেপালীত ভাই টিকা বোলে। হিন্দীত ভাই দুজ বোলে।
নাম বেলেগ, কিন্তু মৰম একেই।
ভাই ফোঁটা কিয় পাতে? সঁচা কাহিনী
কাহিনী ১: যম আৰু যমুনা
মৃত্যুৰ দেৱতা যমৰাজৰ ভনী আছিল যমুনা। বহু বছৰ ধৰি যমুনাই ভাইক ঘৰলৈ মাতি আছিল। এদিন যমৰাজ ভনীৰ ঘৰলৈ গ’ল। যমুনাই ভাইক বহুত মৰমেৰে খুৱালে, কপালত ফোঁটা দিলে, দীঘলীয়া আয়ুস বিচাৰিলে।
যমৰাজ ইমান সন্তুষ্ট হ’ল যে তেওঁ ক’লে – আজিৰ দিনা যি ভনীয়ে ভাইক ফোঁটা দিব, সেই ভাইৰ কেতিয়াও অকাল মৃত্যু নহ’ব।
তেতিয়াৰ পৰাই ভাই ফোঁটা আৰম্ভ হ’ল।
সেইবাবে মন্ত্ৰত কোৱা হয় –
“ভাইৰ কপালত দিলাম ফোঁটা, যমেৰ দুৱাৰে পৰল কাঁটা”
মানে যমৰ দুৱাৰত কাঁটা পৰিল, যমে মোৰ ভাইক নিব নোৱাৰে।
ভাবাচোন, এজনী ভনীয়ে ভাইক বচাবলৈ যমৰ লগতো যুঁজিব পাৰে। ইয়াতকৈ ডাঙৰ মৰম আৰু কি হ’ব পাৰে?
কাহিনী ২: কৃষ্ণ আৰু সুভদ্ৰা
শ্ৰীকৃষ্ণই নৰকাসুৰক বধ কৰি ঘূৰি অহাৰ পিছত তেওঁৰ ভনী সুভদ্ৰাই তেওঁক আদৰি ফোঁটা দিছিল, মিষ্টি খুৱাইছিল। তাৰ পৰাও এই পৰম্পৰা চলি আহিছে।
বাঙালীৰ ভাই ফোঁটা কেনেকৈ পাতে?
বাঙালীৰ ভাই ফোঁটা আটাইতকৈ ধুমধামেৰে হয়।
১. ভনীয়ে গা ধুই নতুন শাৰী পিন্ধে
২. থালত সজায় – চন্দন, দৈ, দুবৰি ঘাঁহ, ধান, প্ৰদীপ, মিষ্টি
৩. ভাইক বহুৱাই কপালত ফোঁটা দিয়ে
৪. মন্ত্ৰ কয় – ভাইৰ কপালত দিলাম ফোঁটা
৫. তাৰ পিছত ভাইক এসাজ ভাত খুৱায় – ইলিশ মাছ, মাংস, পায়স, ৫-৭ ৰকমৰ মিষ্টি
৬. ভাইয়ে ভনীক শাৰী, টকা, উপহাৰ দিয়ে
নেপালীৰ ভাই টিকা কেনেকৈ পাতে?
নেপালীৰ ভাই টিকা বেছি ৰঙীন।
১. ভনীয়ে ভাইৰ কপালত ৭ ৰঙৰ টিকা লগায়। ইয়াক সপ্তৰঙী টিকা বোলে
২. ভাইৰ ডিঙিত সয়পত্ৰী ফুলৰ মালা পিন্ধায়। সয়পত্ৰী ফুল সহজে নমৰে, ভাইৰ আয়ুসো দীঘলীয়া হওক বুলি বিশ্বাস
৩. ভাইক চেল ৰুটি, মমো, মাংস খুৱায়
৪. ভাইয়ে ভনীক দক্ষিণা দিয়ে
অসমীয়াৰ ভাই-দ্বিতীয়া
অসমীয়া সকলে ভাই-দ্বিতীয়া হিচাপে পাতে। নিয়ম প্ৰায় একেই – ফোঁটা দিয়ে, ভাল খাদ্য খুৱায়, উপহাৰ দিয়ে।
এতিয়াৰ সময়ত ভাই ফোঁটা
আগতে ভাই-ভনী একে গাঁৱতে থাকিছিল। এতিয়া এজন গুৱাহাটীত, এজন দিল্লীত, এজন বিদেশত।
কিন্তু পৰম্পৰা হেৰোৱা নাই। এতিয়া ভিডিঅ’ কলত ফোঁটা দিয়ে, অনলাইনত উপহাৰ পঠায়।
ভাই নাই বুলি বহু ভনীয়ে মন বেয়া কৰে। কিন্তু বহুতে খুৰাৰ ল’ৰা, মাহীৰ ল’ৰাকো ভাই বুলি ফোঁটা দিয়ে। মৰমটোহে ডাঙৰ।
শেষ কথা
ভাই ফোঁটা মানে কেৱল কপালত এটা ফোঁটা নহয়। ই হ’ল সৰুতে কাজিয়া কৰা, এজনে আনজনৰ ভাগৰ মিষ্টি খোৱা, ডাঙৰ হৈও একেলগে থকাৰ প্ৰতীক।
বছৰত এবাৰ হ’লেও ভাই-ভনীয়ে একেলগে বহি খোৱা, কথা পতা, সৰু কালৰ কথা মনত পেলোৱা – এইটোৱেই ভাই ফোঁটাৰ প্ৰকৃত অৰ্থ।
তুমি বাঙালী হোৱা, নেপালী হোৱা, বা অসমীয়া হোৱা – ভাই-ভনীৰ মৰম সকলোতে একেই।
